Gençken bunlara çil ya da benek denir. Yaşlandığımızda ise isimleri yaşlılık lekeleri olarak değişir. Aşırı pigmentasyon (hiperpigmentasyon), en basit ifadeyle cilt üzerindeki lekelerin artmasıdır. Eğer cilt renginizin göze hoş görünmeyecek şekilde ve hiç kaybolmayan kahverengi lekelerle kaplandığını hissediyorsanız, yalnız değilsiniz. Lekeli ciltlerin tedavisi zordur; fakat her gün yeni seçenekler listeye eklenmekte. En modern tedavi, güncel formülleri daha agresif tıbbi tedavilerle yan yana kullanarak alınacak en iyi sonuçların korunmasını sağlamaktadır. Fakat hiperpigmentasyonu uzun süreli kontrol altına almanın en etkili yolu, güneş ışığından kaçınmaktır!

‘Melazma’, deride oluşan siyah leke hastalığının Yunanca adıdır. Hamilelikle ilişkilendirildiğinde, ‘kloazma’ ya da hamilelik örtüsü de denilmektedir. Bu, yüzdeki bir çeşit pigmentasyondur; fakat kimi zaman yanak, alın, üst dudak, burun, çene ve alt çene altında oluşan bronzlaşmalarla karıştırılmaktadır. Kolun ön kısmında da nadir de olsa görülebilmektedir.

Melazma her ne kadar çoğunlukla doğurganlık çağındaki kadınlarda görülse de, bu hastalığa yakalanmak için mutlaka hamile ya da kadın olmanıza gerek yoktur. Hamileliklerinde bu hastalığı geçirmeyen yaşı ilerlemiş kadınlar ve esmer erkeklerin yüzde 10 kadar bir kısmında da görülebilmektedir. Melazmayı tümüyle tedavi edebilen bilinen bir çare yoktur. Hamilelikle ilgili pek çok örnekte, lekeler doğumdan sonra gözden kaybolmaktadır; fakat kalabilirler de. Neyse ki günümüzde bu siyah lekeleri küçülten ve pasif hale getiren tedaviler geliştirilmiştir. Başarılı bir tedavi genellikle güneş koruyucu, ağartıcı kremler ve zaman üçlemesi ile başlamaktadır.

Melazma yazın güneş ışığına maruz kalındığında koyulaşma eğilimi gösterir ve kışın güneş ışığının etkisi azaldığında da solar. Cilt pigmentlerinden melanin, cildi aşın etkilenmeden korumak için güneşin ultraviyole ışınlarını emdiğinden, bu mevsimsel renk değişiklikleri gerçekleşmektedir. Sonuç olarak bronzlaşma olur ve siyah bölgelerin daha da koyulaşmasına neden olur. Melazma, açık kestane ya da yoğun güneş ışığı alan bölgelerdeki bronz cilt tiplerinde daha sık görülmektedir.

Pek çok güzellik konusunda olduğu gibi, melazma’da da genler önemli rol oynamaktadır. Hastaların yüzde 30′dan fazlasının ailelerinde de bu hastalık görülmüştür. Alerjik reaksiyonlar sonrasında ciltte oluşan kızarıklıklar ya da yüzdeki, (özellikle de dudak üstü), tüylerin ağdayla alınması da bu hastalığı tetikleyebilir. Antibiyotikler, tetracycline ve minocycline ve antimalaryal gibi ilaçlar da melazmaya neden olabilmektedir.

Ama ciltte bu şekilde kalıcı lekelere yol açan ana nedenler dört tanedir: Hamilik, ağızdan alınan hamilelik önleyici ilaçlar, Genetik faktörler ve güneş ışığına maruz kalmak.

Pek çok cilt beyazlaştırıcı ürün, arka arkaya kullanıldığında tek başlarına kullanıldıklarından daha iyi sonuç vermektedir. Bunun yanısıra ciltteki bu leke sorununa ilaçla tedavi yeterli olmazsa günümüzde son derece gelişmiş olan lazerle tedavi eklenebilir. Cildinizdeki çil ve lekelerin azalması ve tedavisi için aşınya kaçmadan bitkisel reçeteler de deneyebilirsiniz.

Melazma (Lekeler) için bitkisel reçete

■ Bir adet limon suyuna, bir adet yumurta sarısı, bir yemek kaşığı toz şekeri koyup karıştırın. Karışımın içine yarım bardak su ilave edip karıştırmaya devam edin. Hazırlanan karışımı yüzünüze sürüp yirmi dakika bekleyip cildinizi ılık su ile durulayın.