Vurgu çeşitleri nelerdir? Vurgu örnekleri ve açıklamaları

Dil bilgisi konuları arasında yazıların anlamlarına farklılık katan vurguların çeşitleri ile ilgili bilgileri aşağıda bulabilirsiniz.

Vurgu çeşitleri nelerdir?

  • Sözcük Vurgusu
  • Öbek Vurgusu
  • Cümle Vurgusu
  • Ünlem Vurgusu
  • Uyum Vurgusu

Sözcük Vurgusu

Türkiye Türkçesinde, sözcük vurgusu genellikle son hecede bulunmaktadır. Vurgu ilk hecede az, orta hecede ise çok az ve nadir olarak görülmektedir.

Öbek Vurgusu

Öbek vurgusu, sözcüklerin vurgularından daha baskın olan vurgu türüdür. Öbek vurgusu, tamlama halinde kullanıldığı zaman yer değiştirmektedir:
Uz-?man = uz-man? çavuş
yir?-mi = yir-mi?’ gün
öğ?’-renci = öğren-ci’ dernekleri

Cümle Vurgusu

Cümle vurgusu, normal koşullarda yüklem üzerindedir. Ancak konuşma sırasında, cümlede yer alan sözcüklerin sırasında, kimi değişiklikler olabilir. Bu tarz vurgu, sözcükler arasında yer değiştirebilen ve sözcük öbeklerinin kendi vurgularından daha kuvvetli olan vurgudur. Bu özelliği ile de cümlede, anlam değişiklikleri oluşumuna neden olmaktadır.

İyi kalpli oğlan çiftçinin kızını seviyor.
İyi kalpli oğlan çiftçinin kızını seviyor.
İyi kalpli oğlan çiftçinin kızını seviyor.

Aşkın, yarın film izlemek için Akün sinemasına gidecek.
Aşkın, yarın film izlemek için Akün sinemasına gidecek.
Aşkın, yarın film izlemek için Akün sinemasına gidecek.
Aşkın, yarın film izlemek için Akün sinemasına gidecek.
Aşkın, yarın film izlemek için Akün sinemasına gidecek.

Ünlem Vurgusu

Aşırı bir duyguyu ya da heyecanı ifade eden vurgu çeşididir. Cümlelerde, aynı hece üzerinde önce yükselen bir tonda görülür sonra da azalan bir ses frekansı izler.

Aah!
Eyvaah!
Dikaat! gibi.

Seslenme ve hitaplarda vurgu, ilk hecededir.

Hay-?di!
As?-ker!
Ma’-şallah!
A’-ferin!

Uyum Vurgusu

Bu tarz vurgu çeşidi, özellikle edebî metinlerde, tiyatro oyunlarının sahnelenmesinde, hitabet alanında konuşma ya da seslendirmeye bağlı olarak ortaya çıkan vurgu çeşididir. Söze duygu ve anlam değeri katar, bu yönüyle de dinleyicinin dikkatini çekerek, anlamın kavranmasını kolaylaştırır.

Bin atlı akınlarda çocuklar gibi şendik;

Bin atlı o gün dev gibi bir orduyu yendik;

Kategori: : DerslerSon EklenenlerTürkçe

Etiketler:

Bu yazıyı okuyanlar bunlarıda okudu

  • Su çiçeği nedir nasıl bulaşır belirtileri ve tedavisi
  • İlginç ve eğlenceli bilmece
  • Ernest Rutherford Kimdir? Ernest Rutherford’in Hayatı
  • Botoks etkisi yaratan cilt maksesi tarifi
  • Bebeklerin sindirim sorunları ve çaresi
  • Makarna sosu nasıl yapılır? Makarna sosu tarifi
  • Başak Burcunun Yükseleni
  • Limonlu buzlu yeşil çay tarifi
  • Antimon elementi nedir kullanım alanları nelerdir
  • Ahmet Taner Kışlalı Hayatı ve Eserleri
  • Ergenlik dönemi belirtileri sorunları ve tavsiyeler
  • Cilt bakımında mucize öneriler
  • Baş ağrısına ne iyi gelir?
  • Saçınızın canlı ve parlak olması için ballı saç maskesi
  • Saç derisindeki kan dolaşımını hızlandırmak


  • Yazardan Not::

    RSSYorumlar (0)

    Trackback URL

    Yorum Ekleyin




    Yorumdaki resminizi değiştirmek için Gravatar adresine kayıt olunuz..