Bilindiği gibi dış kulak yolu ile orta kulağı birbirinden ayıran bir zar mevcuttur. Bu zarar kulak zarı veya timpanik zar denilmektedir. Bu zar özellikle travmatik sebeplerden dolayı, yani kulağa birşey kaçması, kulağa uzun bir çöp sokulması gibi nedenlerle delinebilir.

Dış kulak yolu ve orta kulağı ayıran ince zarda bir delik söz konusudur. Tıbbi terminolojide kulak zarına “Timpanik Membran” denilir.

Orta kulak östaki borusu yolu ile genize bağlanmıştır. Bu boru orta kulak basıncını eşitler. Delik kulak zarına sıklıkla ağır işitme ve bazen de kulak akıntısı eşlik eder. Ağrı genellikle yoktur.

Kulak zarında deliğe yol açan faktörler

Sebep genellikle travma veya enfeksiyondur. Aşağıdaki hallerde kulak zarında delik oluşabilir;

- Kulağa tokat atılması,
- Kafa kemiği kırıkları,
- Ani bir patlama,
- Toka, pamuklu çubuk veya kürdan gibi bir cismin dış kulak yolundan içeri fazla sokulması,
- Kaynak alevi veya asit gibi sıvıların dış kulaktan içeri girmesi…

Orta kulak enfeksiyonları; ağrı, işitme kaybı ve zarda kendiliğinden delinmeye yol açabilir. Bu durumda kulaktan iltihaplı veya kanlı bir akıntı olacaktır. Tıbbi terminolojide bu duruma “Perforasyonlu Otitis Media” denilir.

Nadir olarak kulak zarına daha önce yerleştirilmiş bir ventilasyon tüpü sonrası kulakta kalıcı bir küçük delik oluşabilmektedir. Kulak zarı deliklerinin büyük çoğunluğu birkaç hafta içinde kendiliğinden iyileşirken, bir kısmında bu süre ayları bulabilmektedir. İyileşme devresinde kulak su ve travmadan korunmalıdır. Kendiliğinden kapanmayan delikler ameliyatı gerektirir.

Delik kulak zarının işitmeye etkileri

Deliğin büyüklüğü oranında işitme kaybı da fazla olur. Kulak zarında deliğin yeri de işitme kaybının derecesini etkiler. Eğer ciddi bir travma sonucu orta kulaktaki sesin iletimini sağlayan kemikcikler birbirinden ayrıldılarsa veya iç kulak yapıları zarar gördüyse işitme kaybı da ciddi olacaktır.

Kulak zarındaki delik ani travma veya patlama sonucu oluştuysa derin işitme kaybı ve şiddetli bir çınlama bulunabilir. Bu durumda işitme genellikle kısmen geri döner ve çınlama birkaç gün içinde azalır. Delinme nedeni kronik enfeksiyonsa işitme kaybı daha ciddi olacaktır.

Tedavi

Herhangi bir müdahale bulunmadan önce işitme testi yapılmalıdır. Zardaki deliği kapatmanın, banyo ve yüzme sırasında orta kulağa su kaçmasını engellemek (aksi takdirde kulak enfeksiyonları oluşabilir), iyileşmede düzelme ve çınlamada azalma sağlamak gibi çeşitli yararları vardır.

Ayrıca orta kulakta kolesteatom (deri kisti) gelişmesini engeller. (Kolesteatom kronik enfeksiyona ve kulak yapılarında tahribata yol açabilir).

Delik küçükse, doktorunuzun bunun zaman içinde kendiliğinden kapanıp kapanmadığını kontrol etmesi gerekir. Veya, uygun durumlarda küçük bir yama yapmayı deneyebilir. Bu amaçla zardaki deliğin kenarlarına mikroskop altında iyileştirici etkisi olan ilaçlar sürer ve zarın üzerine ince bir kâğıt parçası kapatarak yama yapabilir.

Zardaki dilek tamir edildikten sonra işitmede genellikle bir düzelme gözlenir. Deliğin tamamen kapanması için birkaç defa (3-4) yama tatbiki gerekebilir. Eğer doktorunuz kâğıt ile kapatmanın yeterli olmayacağı görüşünde ise veya birkaç kez kâğıt yama tatbikinden sonra delik hâlâ kapanmamışsa cerrahi müdahale gerekir. Çeşitli cerrahi teknikler vardır.

Tüm tekniklerde iyileşmeyi sağlamak için delik olan zar bir doku parçası ile kapatılır. Bu işleme “Miringoplasti” adı verilir. Miringoplasti ameliyatı deliğin kapatılmasında ve işitmenin düzeltilmesinde kesin başarı sağlar. Basit bir operasyondur. Çoğu zaman hasta aynı gün evine gönderilir. Doktorunuz kulak zarınızdaki delik için size en uygun yolu gösterecektir.