Evde, işte, okulda, yolda, alışverişte, hastanede ve hatta tatilde diğer insanlarla ilişkilerimiz de gerçek duygularımızı ve kişisel haklarımızı açıkça ifade edebiliyor muyuz? Ediyorsak, nasıl? Bu soruların yanıtları hem etkin iletişim hem de ruh sağlığımız açısından önem taşıyor.

İnsanlar birbirleriyle iletişim kurarken üç farklı tutum içindedirler:

-Saldırgan
-Pasif
-Kendinden emin

Elbette saldırgan bir ifadeyle konuşmamız gereken anlar vardır. Pasif veya kendinden emin iletişimle yaptığımız denemeler sonuç vermemiş ve öfkemiz kabarmıştır. Ellerimizi belimize koyar, yüksek sesle bağırır, hatta işaret parmağımızla karşımızdakini tehdit ederiz. Bu durumda karşımızdakini dinlemez, sadece kendi duygu ve düşüncelerimizi haykırırız. Ancak her zaman böyle konuşursak, iletişim kurmuş sayılmayız, çünkü karşımızdaki kişiler ya saldırıya geçer ya da savunma mekanizmalarını işletirler. Biz ise daha sonra kendimizi suçlu ve endişeli hissederiz. Böyle açık ve etkin iletişim gerçekleşmez.

Susamız ve görüşlerimizi kendimize saklamamız gereken durumlar da az sayılmaz. Hayatta böyle yapılmasını zorunlu kılan durumlar hiç de az değildir. Gülümser, onaylıyormuş gibi yapar, yapar, hatta ”Ben bu işin uzamanı değilim.” “Tam olarak bilmiyorum ” gibi ifadeler kullanırız. Alçak bir ses tonuyla ve titrek bir sesle konuşuruz. Ellerimiz terler, göz temasından kaçınırız; yere ya da başka bir yere bakarız. Ne var ki, bu tutum sürekli iletişim tarzımız haline gelirse, kendinden emin olmayan biri olarak nitelendiriliriz. Ayrıca her zaman susmak, düşündüklerimizi ve isteklerimizi söylemek istemeyen sonuçlara da yol açabilir. Örneğin bir tehlikeyi önlememiş, bir olasılığa işaret etmemiş ya da bir insanın olumsuz bir adım atmasına çanak tutmuş oluruz. Dahası, kendimizi daha kızgın, mağdur, kullanılmış hissederiz; umutsuzluğa düşer ve kendimizi daha az sevmeye başlarız. Bu durumda iletişim kurma sorunumuz var demektir.